Bí khi viết thường được coi là một vấn đề duy nhất. Thật ra nó có vài nguyên nhân khác nhau, và mỗi nguyên nhân cần cách xử lý khác.
Bí vì chưa hiểu đủ
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất và cũng dễ nhận ra nhất: viết được vài câu chung chung rồi tắc.
Cách xử lý: quay lại đọc thêm. Không viết được thường là dấu hiệu chưa có đủ để nói.
Bí vì chưa rõ hướng
Có nhiều tư liệu nhưng không biết bài này nói gì.
Cách xử lý: viết ra một câu trả lời cho câu hỏi bài này nói với ai và nói điều gì. Rồi dựng dàn ý theo câu đó.
Bí vì cầu toàn
Sửa đi sửa lại câu đầu tiên và không đi tiếp được.
Cách xử lý: cho phép bản đầu dở. Viết cho xong rồi sửa — không ai đọc bản đầu ngoài mình.
Có thể bỏ qua phần mở đầu và viết phần giữa trước.
Bí vì mệt
Cách xử lý duy nhất có tác dụng là nghỉ thật.
Cố ngồi thêm trong trạng thái mệt vừa không ra chữ vừa làm sợ việc viết.
Bí vì không muốn viết bài đó
Chủ đề chán hoặc yêu cầu vô lý.
Cách xử lý: chia nhỏ và làm từng phần, đặt hạn ngắn cho mỗi phần. Và rút kinh nghiệm cho việc nhận việc lần sau.
Cách chẩn đoán
Hỏi mình: mình đang thiếu thông tin, thiếu hướng, thiếu sức, hay đang sợ viết dở.
Trả lời đúng câu này thì cách xử lý tự hiện ra.
Điều không nên làm
Ngồi nhìn màn hình trắng lâu. Sau mười lăm phút không ra chữ thì đứng dậy và đổi việc.
Hỏi đáp nhanh
Nguyên nhân phổ biến nhất của việc bí là gì?
Chưa hiểu đủ về chủ đề — biểu hiện là viết được vài câu chung chung rồi tắc. Cách xử lý là quay lại đọc thêm.
Bí vì cầu toàn thì làm sao?
Cho phép bản đầu dở, viết cho xong rồi sửa. Có thể bỏ qua phần mở đầu và viết phần giữa trước.
Bí vì mệt thì xử lý thế nào?
Nghỉ thật — đó là cách duy nhất có tác dụng. Cố ngồi thêm trong trạng thái mệt vừa không ra chữ vừa làm sợ việc viết.
Cách chẩn đoán là gì?
Hỏi mình đang thiếu thông tin, thiếu hướng, thiếu sức, hay đang sợ viết dở. Trả lời đúng câu này thì cách xử lý tự hiện ra.
