Mọi bài viết đều dựa trên nguồn nào đó. Vấn đề là dùng thế nào cho đúng.
Quy định cụ thể về trích dẫn do pháp luật hiện hành điều chỉnh. Bài này nêu nguyên tắc chung về thực hành.
Ghi nguồn
Nguyên tắc đơn giản nhất: thông tin lấy từ đâu thì nói ra.
Nó vừa là chuyện đúng đắn vừa làm bài đáng tin hơn.
Trích dẫn
Trích thì phải rõ là trích — đặt trong dấu ngoặc kép hoặc tách khối, và nêu nguồn.
Trích vừa đủ để làm rõ ý, không trích thay cho việc viết.
Diễn đạt lại
Đổi vài từ trong một đoạn của người khác rồi coi là của mình là cách làm không ổn.
Diễn đạt lại đúng nghĩa là hiểu ý rồi viết bằng cấu trúc và cách nói của mình — và vẫn nên ghi nguồn của ý đó.
Số liệu
Luôn ghi nguồn và ghi thời điểm.
Số liệu không nguồn là chỗ yếu dễ bị bắt lỗi nhất trong một bài.
Và nên lấy từ nguồn gốc thay vì từ bài khác dẫn lại — dẫn lại nhiều lớp là nơi sai số tích tụ.
Hình ảnh
Hình cũng có bản quyền. Lấy hình từ tìm kiếm về dùng là rủi ro thật.
Dùng nguồn có giấy phép rõ ràng, và giữ lại bằng chứng về giấy phép đó.
Trách nhiệm của người viết
Kể cả khi bên đặt hàng không yêu cầu, việc kiểm nguồn vẫn là trách nhiệm nghề nghiệp.
Bài có vấn đề về nguồn ảnh hưởng tới uy tín của người viết trước tiên.
Thói quen nên có
Lưu đường dẫn nguồn ngay khi đọc, đừng để tới lúc viết xong mới đi tìm lại.
Hỏi đáp nhanh
Nguyên tắc đơn giản nhất khi dùng nguồn là gì?
Thông tin lấy từ đâu thì nói ra. Nó vừa là chuyện đúng đắn vừa làm bài đáng tin hơn.
Diễn đạt lại đúng nghĩa là thế nào?
Hiểu ý rồi viết bằng cấu trúc và cách nói của mình, và vẫn nên ghi nguồn của ý đó. Đổi vài từ trong đoạn của người khác không phải là diễn đạt lại.
Với số liệu cần lưu ý gì?
Luôn ghi nguồn và thời điểm, và nên lấy từ nguồn gốc thay vì từ bài khác dẫn lại — dẫn lại nhiều lớp là nơi sai số tích tụ.
Hình ảnh thì sao?
Hình cũng có bản quyền. Nên dùng nguồn có giấy phép rõ ràng và giữ lại bằng chứng về giấy phép đó.
