Kiểm chứng là phần công việc ít thấy nhất nhưng ảnh hưởng nhiều nhất tới uy tín của người viết.
Loại thông tin dễ sai nhất
Số liệu. Nhất là số được dẫn lại qua nhiều lớp — mỗi lớp là một cơ hội sai.
Ngày tháng và mốc thời gian. Dễ nhầm và ít ai kiểm.
Tên riêng và chức danh. Sai tên là lỗi để lại ấn tượng xấu nhất.
Thông tin đã lỗi thời. Đúng vào lúc nguồn được viết nhưng không còn đúng bây giờ.
Nguyên tắc cơ bản
Truy về nguồn gốc.
Một con số dẫn từ bài khác thì đi tìm chỗ bài đó lấy ra, và kiểm ở đó.
Đối chiếu hai nguồn độc lập
Với thông tin quan trọng, một nguồn là chưa đủ.
Và hai nguồn cùng dẫn từ một chỗ thì thật ra vẫn là một nguồn.
Ghi lại khi tìm
Lưu đường dẫn và ngày truy cập ngay lúc đọc.
Tới lúc biên tập viên hỏi lại mới đi tìm là tốn gấp nhiều lần.
Với thông tin về quy định
Đây là loại thay đổi thường xuyên nhất.
Nên kiểm bản hiện hành và nêu rõ thời điểm, thay vì viết như thể nó là bất biến.
Khi không chắc
Bỏ đi, hoặc nêu rõ mức độ chắc chắn.
Một bài thiếu một chi tiết vẫn là bài tốt; một bài có chi tiết sai thì không.
Sau khi phát hiện sai
Báo ngay cho nơi đã đăng và đề nghị sửa.
Chủ động báo giữ được uy tín; để người khác phát hiện thì không.
Hỏi đáp nhanh
Loại thông tin nào dễ sai nhất?
Số liệu dẫn lại qua nhiều lớp, ngày tháng và mốc thời gian, tên riêng và chức danh, cùng thông tin đã lỗi thời.
Nguyên tắc cơ bản khi kiểm chứng là gì?
Truy về nguồn gốc — một con số dẫn từ bài khác thì đi tìm chỗ bài đó lấy ra và kiểm ở đó.
Hai nguồn có luôn đủ không?
Không, nếu hai nguồn cùng dẫn từ một chỗ thì thật ra vẫn là một nguồn.
Khi không chắc về một chi tiết thì làm gì?
Bỏ đi hoặc nêu rõ mức độ chắc chắn. Một bài thiếu một chi tiết vẫn là bài tốt; một bài có chi tiết sai thì không.
